Mikroiklim sisteminin bileşeni olan havalandırma

Havalandırma, kavak mantarı yetiştirme odasındaki mikroiklim sisteminin önemli bir bileşenidir. Havalandırma yanlış organize edilirse mantar kümeleri etrafındaki havanın akış hızı yetersiz olur ve mantarlar etrafında karbondioksit ve nem birikir. Bunun sonucu mantarlar ölür ve meyve vücutlarında hastalık olarak adlandırılan çeşitli deformasyonlar meydana gelir. Detaylarını buradan okuyabilirsiniz.

Ayrıca doğru bir şekilde organize edilmemiş akışlardan dolayı mantarların ölmesine neden olan yoğuşma oluşur. Yoğuşmanın tehlikesi, mantar yetiştiricilerinin çoğunun asıl yoğuşmayı görmeyip ancak sonucu olarak gelişimi “birden” durmuş küçük sarı mantarları görmesidir. Bu süreç detaylı olarak burada anlatılmıştır.

Havalandırma ekipmanı, ayrı bir sistem olarak değerlendirilmemelidir. Bu, oluşturulan genel mikroiklim yapısının bir parçasıdır.

 

Buradaki makalede mikroiklim oluşturmak için ihtiyaç duyacağınız tüm ekipmanlar anlatılmıştır. Yetiştirme odasındaki iklim sistemi, aşağıdakilerden oluşur: ısı eşanjörü ve soğutucu (yazın çalışmayı planlıyorsanız chiller veya klima), temiz hava ve resirkülasyon havası karıştırma kamerası, hava nemlendiricisi.

Hava beslemeli fan, belirli bir nem oranına, sıcaklık derecesine ve karbondioksit miktarına sahip olacak şekilde hazırlanmış havayı odada dağıtmalıdır. Belirlenecek parametreler, mantarların suşuna ve gelişim aşamasına bağlıdır. Farklı kavak mantarı suşları için yetiştirme yönetmeliğini buradan indirebilirsiniz. Dosyadaki tabloda mantar gelişiminin her aşaması için uygulanacak sıcaklık, nem oranı ve СО2 normları detaylı olarak belirtilmiştir.

Hazır hava odada merkez ve yan hava boruları ile dağıtılır. Merkez hava borusu, geçiş üstünde bulunur. Yan hava boruları, geçişten bir veya iki yana gider. Yan hava borularında bulunan tek kullanımlık bardaklardan zemine doğru üfleyen hava, mantarların gaz halindeki yaşam ürünleri olan nemi ve СО2’yi alıp götürür (buna ejeksiyon denir). Bunun için mantar kümeleri üzerinden akan havanın akış hızının yeterli olabilmesi için en az 4 m/s (yüksek tavanlı odalar için 4,5 m/s ve tek alanlı sistem için 5-6 m/s) olması gerekir. Kavak mantarı üretiminde hava değişimi, odadaki kompost miktarına göre hesaplanarak 1 ton kompost için aşağıdaki gibi olmalıdır:

— Çift alanlı sistem için 200-250 metreküp/saat (1 metrekarede üretim yükü ne kadar az olursa o kadar daha az metreküp gerekir),

— Tek alanlı sistem için 270-300 metreküp/saat.

Bu rakamlara göre hava beslemeli fanın gücü hesaplanır. Örneğin, 10 ton kompost ve çift alanlı yetiştirme sisteminiz varsa fanın gücü (direnç kayıpları dikkate alınarak) en az 2.200-2.700 metreküp olmalıdır.

Odada MUTLAKA davlumbaz olmalıdır! Bunun görevi, odaya giren temiz havayı aynı miktarda dışarıya çıkarmak. Önemli noktası: asıl temiz hava çıkarılmalıdır! Resirkülasyon havası dikkate alınmaz. Böylece hava çekişli fan, tek veya çift alanlı yetiştirme şemanıza göre hesaplanmalıdır.

Tek alanlı sistem uyguluyorsanız yoğun meyve verme dönemlerinde resirkülasyon hiç olmadan çalışmanız gerekecektir. Bu durumda hava çekişli fanın gücü, (genellikle %10 olarak hesaplanan kayıplar hariç) hava beslemeli fanın gücü  ile aynı olmalı ve fan üzerine, resirkülasyon havası açıldığında hızı (ve dolayısıyla gücü de) azaltabilecek frekans dönüştürücü monte edilmelidir. İkinci seçenek: ek fan monte edilerek sadece yoğun meyve verme döneminde açılır. Geri kalan günlerde resirkülasyonun ne kadar % açık olacağına göre hesaplanacak ana fan çalışır.

Çift alanlı sistemde her gün hemen hemen aynı blok sayısı inkübatörden çıktığı sırayla meyve verir. Dolayısıyla hava çekişi, resirkülasyonun sürekli çalışacağı dikkate alınarak hesaplanabilir.

Yetiştirme odasındaki havalandırma, zamanlayıcı ile değil de sürekli çalışmalıdır!