Miselyum ekimi

İşlenmiş hammadde 26-28oC’ye kadar soğuduktan sonra ekim işlemine başlayabiliriz. Ekim işleminde kavak mantarı miselyumu kompost ile karıştırılıp polietilen torbalara doldurulur.

Ekim, temiz alan, ekim odası veya karıştırma odası olarak adlandırılan ayrı bir odada yapılır.Küçük bir işletmeniz varsa veya kavak mantarı yetiştiriciliğini evinizde yapıyorsanız ekim için mutlaka ayrı bir oda bulunmalıdır! Ahşap direkler ve polietilen film ile çevrili oda bile işimizi görür. Böylece bu odanın yeterince temiz olması sağlanır.

  Çalışmalar için yumuşak kumaştan yapılan iş kıyafetleri kullanılır: 

— Düğmesiz gömlek (kompostun deriye gelmemesi ve çalışmaya engel olmaması için),

— İp kemerli pantolon,

— Başörtüsü veya şapka (Asıl saçlarda çok sayıda küf sporları bulunduğu için ekimden önce mutlaka duş alınır ve saçlar başörtüsü veya şapka altına toplanmalıdır!),

— Tek kullanımlık eldiven,

— Ayakkabı: plaj terliği gibi kauçuk veya plastik terlik (fakat parmak arası terlik uygun olmaz).

Duş odanız yoksa çalışanlarınızın ekimin yapılacağı gün ekimden önce saçlarını yıkamalarını rica edebilirsiniz.

Miselyum ve kompost masa üstünde karıştırılır. 2m x 0,7m ölçülerindeki uzun bir masa çok kullanışlı olur. Böyle bir masa üstüne suda bekletme işleminden geçmiş bir-iki torba hammadde konulabilir. Ayrıca karıştırma işlemi, eski bir emaye banyo küvetinde de yapılabilir. Paslanmış olmaması yeterlidir, çünkü paslı yerlerde küf gelişebilir. Ekim esnasında uyulması gereken hijyen kurallarına uyulmaması ve kompostun gereğinden fazla nemli olması halinde bloklara küf ve bakteriler bulaşabilir. İnkübasyon sürecinde bu bloklar miselyum ile yavaş kaplanır ve kaplanmamış yerlerde koyu ıslak lekeler oluşabilir veya küf gelişebilir.

Miselyumun ekim işlemine hazırlanması 

Miselyum partisi birkaç ekim işlemi için satın alınıyorsa soğutma odasında 1…. +2oС sıcaklığında muhafaza edilmelidir.

Ekimden 15-20 saat önce bir ekim işlemi için gereken miselyum torbaları soğutma odasından çıkarılıp önceden dezenfektanlar            (%3 hidrojen peroksit, %10 çamaşır suyu çözeltisi veya 5 litre su/3 kapak Domestos çözeltisi) ile temizlenmiş ılık bir odaya (20-24oC) konulur. 

Miselyumun ve kompostun sıcaklık dereceleri arasındaki fark en fazla 2-3 derece olmalıdır. Bu şekilde miselyum kompostoda daha iyi gelişir. Sıcaklık dereceleri arasındaki fark daha fazla olursa soğuk miselyum üzerinde yoğuşma tabakası oluşabilir ve miselyum ölebilir (aşırı nemden boğulabilir). Ayrıca yeterince dezenfeksiyon sağlanmamışsa besleyici tahıllarda havadan gelen sporlardan küf gelişebilir.

Ekim esnasında miselyum torbaları yeterli miktarda alınıp açılır ve miselyum bir kapta tanelere ayrılana kadar ellerle yoğurulur.

Kapta ancak bir torba miselyum yoğurulmalı ve farklı torbalardaki miselyumlar birbiri ile karıştırılmamalıdır! Her torba üzerinde bir barkod bulunur. Bu barkodlar yapışkan etiket üzerine yazılarak blokların markalanması iyi olur. Ayrıca bir defterde her torbanın barkodu belirtilerek sıra numarası verilebilir. Böylece bloklardaki miselyumun hangi torbadan alındığını bilirsiniz. Herhangi bir problem çıkması durumunda da bizimle iletişime geçip torbanın barkodunu, çıkan problemin fotoğraflarını ve açıklayıcı bilgileri paylaşmanız gerekir.

Tanelere ayrılmış miselyum, masa üstündeki kompost üzerine eşit olarak serpilip kompost ile karıştırılır ve torbalara doldurulur. Torba doldurulurken ellerle sıkıştırılmalıdır. Kompost karışımının aşağı inmesi için torba birkaç kez hafifçe yere vurulabilir. Torba doldurulduktan sonra film altında kalan hava bastırılarak dışarıya çıkarılır ve ağzı bağlanır. Ayrıca torba ağzı mektup şeklinde katlanıp yapışkan bant ile kapatılabilir. 

Bir işlemde çok sayıda blok yapıyorsanız kavak mantarı kompost bloklarının üretimi için pres yapabilir veya satın alabilirsiniz.

Temiz alanınızdan doğrudan inkübatöre çıkış varsa doldurulmuş ve ağzı bağlanmış torbaları hemen çıkarıp asabilirsiniz. Bloklar asıldıktan hemen sonra normal gaz değişiminin sağlanması için filmde kesikler yapılmalıdır.  

Blokları hemen asamıyorsanız en temiz alanda veya ara odada (veya koridorda) koymanız gerekir.

Ekim işlemi bitmeden önce temiz alandan çıkılmaz!

Ekim işlemi bittikten sonra tüm torbalar inkübatöre taşınıp asılmalıdır. Torbalar gece temiz alanda bekletilip sabah da asılabilir. Bu durumda bloklar, gece aşırı ısınmayı önleyecek şekilde konulmalıdır.

Ekim işleminden sonra yapılması gerekenler

Ekim işleminin yapıldığı gün temiz alandaki tüm ekipman ve oda temizlenmelidir. Temizlikten sonra odanın dezenfeksiyonu yapılır. Ekim yapan çalışanların kıyafetleri de aynı dezenfektanlar ile yıkanır. Ayrıca dezenfeksiyon, bir sonraki ekim işleminden 2-3 saat önce de yapılır. Dezenfeksiyon işleminden sonra odanın havalandırılması için mutlaka havalandırma sistemi açılır.

Her ekim işleminde kullanılacak miselyum miktarı, aşağıdaki şartlara göre belirlenebilir:

Hammadde

Blokun miselyum ile kaplanma hızı, kullandığınız hammadde türüne bağlıdır. Örneğin, ayçiçeği kabuklarında mantar taslakları ekimden 14-15 gün sonra çıkabilir. Samanda bu süreç daha uzun olabilir ve inkübasyon 17-20 gün sürebilir. Talaş daha da yavaş ayrıştırıldığı için ancak blokları 4-5 dalga için kullanıyorsanız ilave edilebilir.

Bu nedenle biyolojik olarak zor parçalanabilen hammadde için miselyum miktarı %4-5’e kadar artırılabilir.

Kompostun işlenmesi

Tünelde suda bekletme teknolojisi uygulandığında kompost daha kaliteli olur, dolayısıyla inkübasyon süresi artırılmadan blokun miselyum ile kaplanması için %2,5-3 miselyum yeterlidir.

Bir tankta hidrotermal yöntem ile ısıl işlemden geçmiş kompost, birçok sayıda yabancı spor içerebilir. Bu nedenle %4-5 miselyum ilave edilirse çok büyüme noktası oluşur, miselyum çabuk gelişerek tüm kompostu kaplar ve küf ve bakteri sporlarının gelişimini engeller.

Üretim ihtiyaçları 

— Üretim yerinizi kiralıyorsanız kavak mantarı yetiştirme döngülerini hesaplamanız gerekir. Belki, her üretim döngüsünü 6-7 gün kısaltmak için %3 miselyum yerine örneğin %5 miselyum kullanmanız ve ek gelir sağlamak için bir parti fazla yüklemeniz ekonomik açıdan daha uygun olabilir.

— Blokların miselyum ile daha hızlı kaplanması için de miselyum miktarı artırılabilir. Ayrıca Yeni Yıl ve Paskalya Bayramında daha çok mantar blokunuz olması için resmi tatil günlerinden önce bir-iki parti fazla ekilebilir.