Toplanan kavak mantarının hafif olması.Mantarın ağırlığı neye bağlıdır?

Mantarın ağırlığı neye bağlıdır?

 

Kavak mantarı yetiştiriciliğini yapan küçük işletme sahipleri ve büyük üretim tesislerinin teknoloji uzmanları, zaman zaman şöyle bir problem ile karşılaşırlar: torbaların filmi görünmeyecek kadar büyük güzel kümeler ile kaplı olmasına rağmen toplanan kümeler hafif ve birinci flaştaki verim en fazla %15 ve bazen %12 bile olur. Bunun sebebi nedir?

Şunu anlamak gerekir ki, başka canlı organizmalarda olduğu gibi kavak mantarı miselyumunun tüm yaşam faaliyetlerinin amacı, soyunu devam ettirmek, yani sporları üreten meyve vücutlarını üretmektir.

Mantarın gelişmesi ve olgunlaşması için gereken şartlar sağlanmadığı halde mantar etlenmez, sadece şapka altında ince bir doku ve sporların olgunlaştığı lameller oluşturur. 

 

Böylece kavak mantarının düşük ağırlığının ve veriminin sebebi, kompost hazırlama şartlarına, inkübasyon ve yetiştirme dönemindeki mikroiklim şartlarına uyulmamasıdır.

Kavak mantarının ağırlığını olumsuz etkileyen faktörler:

1.Komposttaki nemin yetersiz olması: %63-67.

Komposttaki nemin yetersiz olması nedeniyle birincisi, besleyici maddeler büyüyen kümelere daha az miktarda ulaşır ve ikincisi, mantar hücrelerinde su birikmez. Herkes şunu bilir ki, kavak mantarı %94-95 oranında sıvıdan oluşur. Meyve vücutları su biriktiremediği halde ağırlık yavaşça artar ve küme hızlı bir şekilde yaşlanır. Bunun sonucu 4-5 cm çapındaki kavak mantarı az sayıda spor üretip ölür. Böyle bir küme oldukça normal görünür, fakat mantar şapkalarında nemli canlı bir parlaklık olmaz. Bu mantarlar çok kötü saklanır.

Blok içinde ne kadar az nem olursa o kadar az mantar taslağı oluşur. Bazı deliklerde mantar taslakları kurur veya iki-üç mantardan oluşan kümeler çıkar ve diğer mantar taslakları ölür.

Kompostun nem oranı, ısıl işlemden sonra normal seviyede %68-69 olabilir. Fakat “kuru inkübasyonda” odadaki nem oranı en fazla %70 seviyesinde tutulduğu veya torbadaki delik sayısı fazla olduğu halde blok inkübasyon döneminde çok nem kaybeder.

Bu nedenle mantar taslakları sararmış, kurumuş veya solmuş ise kompostun nem oranını tekrar ölçmeniz gerekir. 

2.İnkübasyon dönemindeki nem oranı

Nem oranı ilk aşamalarda en az %70-75 olmalıdır. Blok beyazlaştıktan sonra odadaki nem oranı mutlaka %90-92’ye kadar yavaş yavaş artırılmalıdır. Bunun sayesinde güçlü mantar taslakları ve sonrasında büyük ağır kümeler oluşur.

3.Yetiştirme dönemindeki mikroiklim

Mantar taslaklarının eşzamanlı olarak oluşması için inkübasyon şartlarının yerine meyve verme aşaması için gereken mikroiklim şartlarının uygulanması şarttır.

Temel mikroiklim parametreleri:

Nem

Yetiştirme odasındaki optimum nem oranı, kavak mantarı suşuna ve yetiştirme sıcaklığına bağlıdır.

Nem oranının %85-90 aralığında olması halinde kavak mantarı ağır ve etli olur. Nem oranı %85’ten düşük olduğu halde şapka yüzeylerinden buharlaşma artarak büyüyen küme etrafında su bulutu oluşturur. Mantar, suyunu ve dolayısıyla ağırlığını da kaybetmeye başlar.

Sıcaklık

Yetiştirme odasındaki sıcaklık, inkübatördekinden 4-6 derece düşük olmalıdır.

İnkübatördeki ile aynı veya daha yüksek olursa mantar taslakları hiç oluşmaz veya mantarlar hafif olur.

Bunun sebebi aynıdır: mantar, yüksek sıcaklığı yaklaşan elverişsiz şartların göstergesi olarak algılar ve meyve ağırlığını değil de sporları mümkün olduğu kadar çabuk oluşturur.

Bu nedenle, kavak mantarını yazın yetiştiriyorsanız yetiştirme dönemindeki sıcaklık en fazla 18oC ve inkübasyon dönemindeki sıcaklık en fazla 22-23oC olmalıdır. Fakat inkübasyon dönemi için yukarıda belirtilen sıcaklık, kompost kalitesinin yüksek olmasını gerektirir, çünkü ısı işleminin iyi yapılmaması halinde bloklar fazla ısınmaya başlarlar.

Karbondioksit seviyesi

Sağ fotoğraftaki blokta her delikten kümeler çıkmıştır. Daha 2-3 gün önce bu mantar taslakları güzel, ağır ve çok sayıda oluşmuştur. Fakat yetiştirme odasındaki CO2, izin verilen seviyeyi aştığı için mantar sapları uzamaya başlamış ve şapkaları küçük kalmıştır.

Elbette ki, toplanan mantarların ağırlığı düşük olacaktır.

4.Havalandırmanın yanlış organize edilmesi

Mantar kümelerinin etrafındaki hızlı hava akışı aşağıdaki sebeplerden oluşur:

  • Aşırı güçlü hava akımları,
  • Hava memelerinin bir yöne (doğrudan kompost torbalarına) çevrilmiş olması,
  • Hava beslemeli ve hava çekişli fanların kapasite oranlarının yanlış olması.

Meyve vücutları, etrafındaki nemin giderilmesini önlemeye çalışarak gitgide daha çok su buharlaştırır, susuz kalır ve ağırlığını kaybederler.

5.Mantarların zamanında toplanmaması

Kavak mantarı şapkası ilgili suşun teknik olgunluğuna özgü bir çapa ulaşınca mantarlar toplanmalıdır.

Mantarın biyolojik olgunluğa ulaşınca ağırlığını kaybetme sebebi hakkında buradan okuyabilirsiniz.

Kuş suşları, 10-12 cm büyüklüğüne ulaşınca bile sıkı, ağır ve etli olur. Universal suşların meyve vücudu en fazla 8-9 cm çapında olunca toplanması önerilir. Yazın yetiştirilen suşların çoğu, şapkası 4-5 cm büyüklüğüne ulaşınca toplanır. 24 saatte 3-4 ve bazen 5 kere bile toplanması gerekebilir. Şapkaları 2-3 cm çapında olan genç bir küme, 5-6 cm’lik şapkalı bir kümeden çoğu zaman daha ağır olur.

Suşlar hakkında buradan okuyabilirsiniz.